Handboek voor reisleiders

Inhoud

- Waarom een handboek voor de reisleiders?

- Verre Landen

- De route

- Afspraken met campings

- Excursies regelen

- Reismap samenstellen

- Afspraken met tweede reisleiders

- Communicatie met de deelnemers

     - De voorbereidingsfase

     - Presentatie in de voorjaarsweek

     - Actieve inbreng

    - Reisbesprekingen

- Kwartier maken op de campings

- De financiële zaken

    - Het begroten van de reis

    - Verantwoording van de uitgaven

    - Voorbereidingskosten

- De omgang met de reisgenoten

    - Calamiteiten

    - Klachten

    - Samen uit, samen thuis

    - Verantwoordelijkheid

- Overige aandachtspunten

    - Honden mee op reis

    - Campers

- Meer informatie voor reisleiders

 

Waarom een handboek voor de reisleiders?

Caravanclub De Dissel zou niet bestaan als er geen vrijwilligers zijn die reizen organiseren. Je kan zeggen dat de belangrijkste mensen binnen onze club de reisleiders zijn. Reisleiders hebben een grote mate van vrijheid bij het opzetten van een reis. Natuurlijk is er een aantal regels waaraan je je moet houden omdat je nu eenmaal in een clubverband werkt.

Meestal kiezen de reisleiders een reisdoel dat hen interesseert en waarbij ze verwachten dat anderen daar ook belangstelling voor hebben. Ze richten hun reis zo in dat de reis zichzelf ‘verkoopt’. Maar het principe is: de reisleider gaat op reis naar wat hijzelf leuk vindt en de anderen mogen mee.

Het blijkt toch moeilijk te zijn om elk jaar voldoende reizen op het programma te krijgen. Deels komt dat omdat leden, die er over na denken eens een reis te organiseren onvoldoende houvast hebben wat betreft hun taken en verantwoordelijkheden. Daarom is besloten om via dit handboek een helpende hand te bieden aan potentiële reisleiders.

In dit handboek is geprobeerd om zoveel mogelijk aspecten, waarmee de reisleider te maken krijgt, aan de orde te laten komen. Dit kan de indruk wekken dat de reisleider wordt ingesnoerd in een web van bepalingen waar rekening mee moet worden gehouden. Er is een aantal regels, maar veel zaken moeten worden gezien als aandachtspunten. Iedere reisleider doet het op zijn eigen manier en dat willen we graag zo houden.

Bedenk dat het reisleiderschap geweldig veel voldoening geeft! Bij de voorbereiding die meestal in de winter plaats vindt, ‘groeit’ de reis en het geeft iedere keer een kick als je een camping, een excursie met gids of een restaurant hebt vastgelegd. Uiteindelijk ligt er dan een prachtig gedrukte reismap in kleur gereed om gepresenteerd te worden aan de deelnemers. En de leden laten het echt weten als ze het naar hun zin hebben tijdens de reis en dat komt vooral naar voren bij de toegezwaaide lof bij het afscheidsdiner.

Ook als je niet direct in het diepe wilt springen zijn er allerlei mogelijkheden om het vak te leren. Neem contact op met onze reiscoördinator, die in dit geval oplossingen kan bedenken en altijd klaar staat om vragen te beantwoorden en ondersteuning te bieden.

 

Verre Landen

Als je een idee hebt waar je naar toe wilt, informeer dan eerst bij de reiscoördinator of er al plannen zijn in die richting. Dan is de volgende stap een globaal reisschema maken waarin wordt aangegeven hoeveel dagen je in een bepaalde streek wilt verblijven. Je verdiept je natuurlijk in wat je daar zoal kan doen. Campings hoeven nog niet definitief te zijn: de reis vindt pas volgend jaar plaats en vaak kan je nog niet reserveren. Je moet een prijs vaststellen per equipe (en alleengaande) en daarvoor is een eerste begroting nodig. Als uitgangspunt kan je bijvoorbeeld nemen dat de uitgaven voor campings en overige uitgaven (met name excursies) zich als 50-50 verhouden. Moet je een bootreis maken dan wordt het natuurlijk anders.

De reisleider stelt ook vast met hoeveel equipes hij op reis wil gaan. Het hangt een beetje van de soort reis af die je wilt gaan maken: 24 caravans op een ferry is vaak lastig te regelen; 16 is dan een beter uitgangspunt. In principe hanteert de club een minimum van 10 equipes om de reis door te laten gaan. Je moet namelijk de kosten van bijvoorbeeld bussen en gidsen over voldoende equipes kunnen verdelen. En kleine groepen krijgen vaak minder korting. Maar over het aantal is altijd te praten met de reiscoördinator.

Verre Landen wordt in het najaar aan de leden gepresenteerd dus je moet zorgen dat je in de loop van de zomer een korte beschrijving van de reis gereed hebt in het formaat dat de club hiervoor heeft vastgesteld. De reiscoördinator wil graag de voorlopige begroting ontvangen.

Na het verschijnen van Verre Landen stromen de inschrijvingen binnen als er voldoende belangstelling is en kan je beginnen met het uitwerken van de reis. Meestal kan je afspraken maken en verplichtingen aangaan na 1 januari met campings, musea, gidsen, restaurants, etc. Een uitzondering hierop kan het bespreken van ferry’s zijn, die vaak in het najaar hun programma bekend maken en hier geldt vaak hoe sneller je boekt hoe goedkoper het is.

 

De route

Vaak ligt het eigenlijke reisdoel op flinke afstand van Nederland. Kies dan een camping waar de deelnemers verzamelen, die op maximaal 800 km van Utrecht ligt. Hetzelfde geldt voor de camping waar het afscheidsdiner wordt gehouden. Eventueel kan je geschikte campings op de heen- en terugweg benoemen voor de deelnemers. Zorg dat de etappes niet langer zijn dan 300 tot 400 km, afhankelijk van de wegen die er zijn.

De route zelf kan je aan de deelnemers zelf overlaten. Er zijn altijd avonturiers die persé die steile bergpas met hun 4-wheel drive willen nemen. Anderen geven er de voorkeur aan om met hun caravan zoveel mogelijk op autobanen te rijden. Je mag het natuurlijk ook allemaal voorbereiden als reisleider, maar het is altijd leuk om te zien hoe mensen elkaar opzoeken en er verschillende routes gaan circuleren.

Sommige deelnemers willen graag samen met anderen rijden; zij zullen zelf initiatief nemen om dit te regelen.

 

Afspraken met campings

Omdat we overwegend buiten het hoogseizoen reizen ligt het voor de hand om vooral naar ACSI-campings te kijken die een vast laag tarief bieden. Regel dan dat de deelnemers zelf vooraf een ACSI-kortingkaart aanschaffen (het is in een enkel geval voorgekomen dat een campingeigenaar ook daadwerkelijk al die kaarten bij aankomst wilde zien!). Je kan natuurlijk ook de ACSI-kortingkaart opnemen in de reissom en dan schaft de reisleider deze zelf aan voor de deelnemers. Er zijn ook landen waar nauwelijks ACSI-campings zijn, maar soms zijn daar weer andere mogelijkheden. Een voorbeeld is Groot-Brittannië waar je contact kan opnemen met één van de grote caravanclubs om een goede aanbieding te bedingen.

Vraag altijd naar een prijs die inclusief alle bijkomende kosten is, zoals plaatselijke toeristenbelasting en of douches zijn inbegrepen. Dan is het ook gebruikelijk om te vragen of de reisleiders-equipe gratis kan kamperen. Vaak lukt dit; de campings zijn gewend dat dit wordt gevraagd. Laat ook weten dat er uiteindelijk betaald wordt voor de daadwerkelijk aanwezige equipes en dat je het definitieve aantal tijdig (minimaal 14 dagen tevoren) zal doorgeven. Soms vragen campings een voorschot; deze wordt door onze penningmeester betaald.

Onze reiscoördinator beschikt over een aantal standaard brieven voor aanvragen in meerdere talen met ons eigen logo. Een mogelijkheid is ook om de brief in het Nederlands op te stellen en vervolgens de brief in zijn geheel te laten vertalen via Google Translate. Dan krijg je uiteraard ook antwoord in een vreemde taal, maar ook daar weet dit programma wel raad mee.

 

Excursies regelen

Reizen van commerciële organisaties bieden vaak een druk programma waarin weinig ruimte is voor eigen tijdsinvulling of initiatief. Er zijn ook caravanclubs die ‘kale’ reizen organiseren waarin alle gemeenschappelijke activiteiten tijdens de reis zelf door de deelnemers moeten worden geregeld. Caravanclub De Dissel kiest bewust voor een middenweg. Probeer dus in elk gebied waar je kampeert een dag te organiseren met activiteiten waaraan iedereen deelneemt. Maak de deelnemers duidelijk dat ze voor de overige dagen hun eigen gang kunnen gaan, maar dat het ook leuk is om (eventueel samen met anderen) iets te organiseren zoals een wandeling, een maaltijd of een proeverij. Zorg er wel voor dat je hiervoor een reservering maakt in je begroting.

Wat betreft de excursies zelf: er zijn oneindig veel mogelijkheden. Internet is een belangrijke informatiebron maar het loont ook de moeite om de campingeigenaren te benaderen. Zij hebben vaak goede adviezen en ook vaste adressen waar zij zaken mee regelen. Het gaat dan bijvoorbeeld om restaurants (die soms korting geven als je op de camping verblijft), busmaatschappijen of gidsen.

Bussen zijn erg handig, vooral als je naar het centrum van een stad wilt, maar soms ook (te) duur. De ervaring leert dat in zuidelijke landen en in het voormalige Oostblok deze kosten acceptabel zijn (€ 300,- is een bedrag dat met 30 personen zorgt voor veel gemak). Is dat niet het geval dan maar vervoer met eigen auto’s en bijvoorbeeld parkeren op een P&R-terrein en openbaar vervoer regelen.

Een Nederlandstalige gids kan veel toevoegen, maar ook belangrijk is dat je iemand vindt die enthousiasme uitstraalt en de belangstelling van een groep kan vasthouden. Dat lukt niet altijd maar het wil helpen om via mail vragen te stellen en te vragen naar het programma van de dag (dat wil je toch weten voor je reismap). Ook bellen geeft een indruk. Tarieven variëren nogal van € 100,- tot € 200,- per halve dag.

Net als bij campings is het normaal om te informeren of de reisleiders vrij zijn van betaling. Veel attracties hebben groepstarieven en kennen ook regelingen voor senioren. Informeer hiernaar en adviseer deelnemers aan de reis om altijd te zorgen dat ze (een kopie van) hun paspoort bij zich hebben. Op de internetsite Tripadvisor kan je veel informatie vinden over wat er te doen is in allerlei steden. Zoek je een geschikt restaurant dan kan je via Google zoeken naar bijvoorbeeld ‘restaurant Orleans groepen’ en dan via de site Tripadvisor een goede vergelijking maken van geschikte restaurants in Orleans aan de hand van de recensies.

Het is niet de bedoeling dat het regelen van excursies integraal wordt uitbesteed aan een commerciële organisatie; onze vereniging moet het hebben van de eigen inbreng van onze leden en in het bijzonder van de reisleiders.

 

Reismap samenstellen

Tegelijkertijd met het maken van afspraken kan je ook beginnen met het schrijven van de reismap. Deze wordt in de voorjaarsweek gepresenteerd aan de deelnemers. Streef er dus naar om deze eind maart gereed te hebben. Je kan de reismap naar eigen believen inrichten, maar het is verstandig om een aantal vaste onderwerpen op te nemen, zoals een lijst met gegevens van alle campings, een lijst met gegevens van alle deelnemers (mailadres, mobiele telefoon, kentekens, foto’s voor het ‘smoelenboek’), een overzicht van alle gemeenschappelijk en individueel te bezoeken bezienswaardigheden en het reglement.

Je kan de reismap in zwart-wit of in kleur en enkelzijdig of dubbelzijdig laten uitvoeren. Aan alles hangt een prijskaartje maar een mooie reismap voelt als een visitekaartje voor jezelf! Desgewenst kan de reiscoördinator je adviseren over de mappen en de drukker die je kan gebruiken.

 

Afspraken met tweede reisleiders

Bij iedere reis zal ook een tweede reisleider of reisleiders-equipe mee gaan. Die tweede reisleider vermeld je in je reismap dus daar moet je uiterlijk in maart afspraken mee maken. De belangrijkste taak van de tweede reisleiding is te fungeren als back-up van de eerste reisleiding, zodat de reis voortgezet kan worden bij calamiteiten. De tweede reisleiding moet dus vooraf op de hoogte zijn van allerlei organisatorische zaken als financiën, gemaakte afspraken etc.

Maar daarnaast kan de tweede reisleiding in overleg met de eerste reisleiding allerlei taken uitvoeren. Dit kan variëren van helemaal niets tot het geheel samen organiseren van de reis.

Duidelijk moet wel zijn dat de eerste reisleiding de eindverantwoording heeft. De tweede reisleiding mag nooit als een intermediair tussen de deelnemers en de eerste reisleiding fungeren. Bij klachten en/of opmerkingen van deelnemers worden deze direct doorverwezen naar de eerste reisleiding. De reisleiding (eerste en tweede) stellen zich als een eenheid op naar de deelnemers.

 

Communicatie met de deelnemers

 

De voorbereidingsfase

De deelnemers aan de reis willen graag weten wie er allemaal mee gaan. Niet iedereen kent iedereen, dus is een smoelenboek met foto’s en gegevens in een vroegtijdig stadium welkom. De reisleider vraagt een ieder deze informatie te mailen. De reiscoördinator kan eventueel hulp regelen voor het opzetten van het smoelenboek, dat ook in de reismap wordt opgenomen.

Overigens kan het de betrokkenheid van de deelnemers vergroten wanneer de reisleider de deelnemers over de status van de voorbereidingen op de hoogte brengt. Desgewenst is het daarbij ook mogelijk de deelnemers te vragen naar ideeën voor excursies.

 

Presentatie in de voorjaarsweek

In de voorjaarsweek is de kennismaking met alle deelnemers. Elk equipe ontvangt een reismap. De reisleider licht in grote lijnen het programma toe en beantwoordt vragen van de deelnemers. Het verdient aanbeveling om de belangrijkste regels die voor de reis gelden en die ook in de reismap zullen staan, nog eens te herhalen.

Van belang is te benadrukken dat het principe ‘samen uit – samen thuis’ van toepassing is. Natuurlijk kan een equipe voorafgaand aan de reis met de reisleider overeenkomen dat zij later aanhaken of eerder vertrekken als omstandigheden dat acceptabel maken. Tijdens de reis vóór het afscheidsdiner onaangekondigd afhaken is niet de bedoeling; er zal ook geen sprake zijn van teruggave van de al geplande kosten.

Er zullen ook afspraken worden gemaakt over een aantal taken. Zo dient er een kascommissie te worden aangewezen, bestaande uit twee personen. Zij controleren of de financiële administratie door de reisleiding naar behoren is bijgehouden en stelt de penningmeester van onze club van het resultaat op de hoogte.  De deelnemers zullen het op prijs stellen als er een verslag van de reis wordt gemaakt die op de website voor alle leden van De Dissel is te lezen. Ook voor deze taak wordt een schrijver en eventueel ook een fotograaf aangewezen.

Om de onderlinge communicatie soepel te laten verlopen wordt meer en meer gebruik gemaakt van WhatsApp om elkaar op de hoogte te brengen van allerlei wetenswaardigheden verband houdend met de reis. Ook hier kan iemand het initiatief nemen om een groep aan te maken.

 

Actieve inbreng

Het is van belang dat alle deelnemers (en vooral de nieuwe leden) weten wat van hen wordt verwacht. Nogal wat nieuwe leden hebben eerder reizen gemaakt met een commerciële organisatie en “consumeren” een reis: ze krijgen een kant en klaar programma voorgeschoteld. Bij onze club is dat slechts voor een deel het geval. Er zijn veel mogelijkheden om zelf keuzes te maken en dan het liefst samen met andere deelnemers. Er wordt dus een actieve inbreng verwacht om de reis samen tot een succes te maken.

 

Reisbesprekingen

Tijdens de reis zal de nodige communicatie plaatsvinden over route, campings en/of te ondernemen activiteiten. De reisleider zal hierbij het initiatief nemen, maar beslist zelf over de wijze waarop. Je kan de nadruk leggen op de komende periode op een camping en het programma centraal stellen. Dan kan je het beste een bespreking plannen na aankomst op een camping. Wil je de route centraal stellen dan is het beter de bespreking op de laatste dag van een verblijf op een camping te kiezen. Beperk de lengte van de reisbespreking (ook wel aangeduid als “happy hour”) en houdt bijvoorbeeld van 17.00 tot 18.30 uur aan.

 

Kwartier maken op de campings

Als je met een groep reist dan moet iedereen aan zijn trekken kunnen komen. Vooral als het gaat om de plaats waar de caravan op de camping komt te staan. Om te vermijden dat de eerst aankomende deelnemers steeds de beste plaatsen krijgen is het verstandig om zoveel mogelijk te loten om de beschikbare plaatsen. Het is niet altijd mogelijk om te loten omdat soms plaatsen heel klein zijn en er geschipperd moet worden met de beschikbare ruimte. De ervaring leert dat de reisleider veel tact moet opbrengen om het plezier en de ellende zoveel mogelijk gelijk te verdelen.

De reisleider moet (eventueel samen met de tweede reisleidersequipe) zorgen dat hij circa twee uur voordat de overige deelnemers arriveren, op de camping aankomt om contact te leggen met de campingbeheerder en afspraken te maken over ontvangst van de deelnemers en het gebruik van de gereserveerde plaatsen. Het is altijd verstandig om zo’n twee weken voor aankomst een bevestiging te sturen naar de campingbeheerder over aankomsttijden. Je moet ook rekening houden met een eventueel geldende middagrust, zoals vooral de Duitsers die vaak hanteren. Het is niet leuk om met zestien caravans twee uur te moeten wachten voor een gesloten slagboom.

Bij het kwartier maken hoort ook het opstellen van het vaandel van De Dissel met de bijbehorende bak met folders. Plaats het vaandel op een strategische plaats, zoals bij de ingang van het sanitair-blok, zodat zoveel mogelijk campinggasten zien waar die groep aardige mensen bij hoort. Gebruik ook een mededelingenbord waarop allerlei extra informatie kan worden vermeld, zoals vertrektijdstippen voor excursies, wegwijzers naar supermarkten in de omgeving en telefoonnummers van de lokale arts, het ziekenhuis en de apotheek. Het mededelingenbord hangt normaliter onder het vaandel. Dus zorg er voor dat vaandel en mededelingenbord ook voor de deelnemers eenvoudig toegankelijk wordt.

 

De financiële zaken

 

Het begroten van de reis

De globale begroting die ten behoeve van Verre Landen is opgesteld, wordt natuurlijk gedetailleerd als er afspraken ontstaan met campings, ferry- en busondernemingen, gidsen, attracties en restaurants. Het verdient aanbeveling om alle begrotingsposten indien nodig om te rekenen naar euro’s om het overzicht te behouden. De meeste reisleiders hebben hier hun eigen methodiek en hulpmiddelen voor, variërend van spreadsheets tot krabbels op de achterkant van een sigarendoos. Over die begroting wordt geen verantwoording afgelegd naar deelnemers en penningmeester van onze club. Maar het verdient natuurlijk aanbeveling om dit wel nauwgezet te doen omdat je toch als reisleider steeds een koppeling moet maken met de uitgaven voor de reis. Het is gebruikelijk binnen De Dissel dat deelnemers nooit hoeven bij te betalen omdat er tegenvallers zijn of omdat de administratie niet goed is bijgehouden. Meestal krijgt men na afloop nog wat geld terug.

Verantwoording van de uitgaven

Een juiste en overzichtelijke verantwoording van alle uitgaven is van belang voor de reisleider en voor de penningmeester. Gelet op het vele werk dat de penningmeester heeft om alle reizen goed af te sluiten gaat een sterke voorkeur uit naar het geautomatiseerd verwerken van alle mutaties. Onze club heeft daarom een Excel-programma gemaakt dat door de penningmeester wordt verspreid naar alle reisleiders waarin alle basisgegevens al zijn opgenomen. Wanneer een reisleider nooit met Excel heeft gewerkt en/of moeite heeft met het omgaan met een computer, dan mag dit nooit de reden zijn dat hij liever geen reisleider wil zijn. Er kunnen dan in overleg met penningmeester en/of reiscoördinator regelingen worden getroffen om het de reisleider mogelijk te maken toch een goede administratie te voeren. Het kan ook voorkomen dat een reisleider graag een automatische verwerking van vreemde valuta of een koppeling van uitgaven met het budget in Excel ziet. Ook daarvoor kan een meer uitgebreid programma worden aangeboden.

De reisleider verantwoordt aan het eind van de reis de uitgaven naar de aangestelde kascommissie. Hiervoor overlegt hij het overzicht van geadministreerde uitgaven alsmede de bijbehorende bonnetjes, nota’s etc.

 

Voorbereidingskosten

De voorbereiding van de reis zal kosten met zich meebrengen. Het gaat hier niet om het ‘voorrijden’ van een reis. Dit is binnen onze club niet gebruikelijk en niet noodzakelijk. Wel gaat het om bijvoorbeeld kosten van aangeschafte boeken (voor zover nodig nu internet veel informatie biedt), afstemming met tweede reisleider, reismappen, etc. Hiervoor zijn vaste bedragen vastgesteld door onze penningmeester.

 

De omgang met de reisgenoten

 

Calamiteiten

Op reis kan er natuurlijk van alles gebeuren, zoals ongevallen, kapotte auto’s, ziekten, etc. De reisleider probeert in al die gevallen hulp te bieden of te organiseren. Daarbij doet hij eventueel ook een beroep op de reisgenoten. Alle deelnemers aan de reis zorgen dat ze het formulier “Persoonlijke gegevens” invullen en in een gesloten envelop bij het begin van de reis overhandigen aan de reisleiding. Vervolgens verdient het aanbeveling dat die enveloppen tijdens excursies worden meegenomen, zodat bij een calamiteit onmiddellijk eventueel noodzakelijke informatie kan worden geraadpleegd.

 

Klachten

Het opbouwen van een goede sfeer is uiteraard belangrijk voor het welslagen van de reis. De reisleider kan daar op verschillende manieren aan bijdragen. Zo is het raadzaam om er op te letten dat een equipe ongewild buiten de groep dreigt te vallen. Het ontstaan van sub-groepjes die al te nadrukkelijk aanwezig zijn kan uiteindelijk ook leiden tot spanningen. Een goede reisleider (eigenlijk reisleidster: want het zijn de dames die deze situaties snel herkennen) speelt hierop in door bijvoorbeeld bepaalde equipes te betrekken bij de organisatie van activiteiten. Krijg je te maken met een klagende deelnemer, stel dan alles in het werk om de klacht zo snel mogelijk te verwerken, zodat de deelnemer weer tevreden kan zijn. Klachten dienen altijd serieus te worden behandeld en de reisleider neemt daar voldoende tijd voor, ook als de klacht overdreven of ongegrond is en probeer te voorkomen dat deelnemers uitgebreid hun beklag doen in het bijzijn van anderen. Het is altijd beter zo duidelijk mogelijk te communiceren naar de reisgenoten en zo nodig de beslissing te nemen die je zelf nodig acht. Neem kritiek niet persoonlijk op. Mensen zijn soms moe en teleurgesteld en uiten zich dan ondoordacht. Wees soepel en tactvol waar anderen het niet zijn. Het vermindert spanningen en bevordert je gemoedsrust en reisplezier. Blijf altijd vriendelijk en laat iedereen in zijn waarde.

Sta open voor ideeën of plannetjes, maar zorg wel dat je als reisleider bepaalt of ze wel of niet doorgaan. Bedank achteraf de initiatiefnemers en de uitvoerders.

 

Samen uit, samen thuis

Binnen onze club geldt dit bovenstaande devies. Natuurlijk kunnen deelnemers aan een reis enkele dagen later instromen of eerder weg gaan, maar dan moet dat voorafgaand aan de reis met de reisleider worden besproken. Niets is vervelender als equipes onaangekondigd eerder afhaken en dan ook het afscheidsdiner missen. Gebeurt dit toch dan worden alle geplande kosten van campings en excursies toch op de afwezige equipe verhaalt.

 

Verantwoordelijkheid

Tenslotte een belangrijk punt: de reisleiding is niet verantwoordelijk voor het persoonlijk reilen en zeilen van de deelnemers. Iedere deelnemer blijft te allen tijde zelf verantwoordelijk voor zijn/haar hande­len en kan Caravanclub De Dissel nimmer aansprakelijk stellen voor de gevolgen van onjuistheden of voor schade, die ontstaat door het opvolgen van door de reisleiding gegeven aanwijzingen.

Natuurlijk is er tijdens de reis een groepssolidariteit; het biedt grote voordelen om met een groep op reis te gaan. Er zijn altijd deelnemers bij met een meer dan gemiddelde technische kennis en als de mover het laat afweten kunnen vele handen helpen duwen.

Maar elke deelnemer moet zodanig gezond en valide zijn dat hij / zij (eventueel bijgestaan door eigen partner) in staat is de reis zonder hulp van derden te volbrengen. Ook zorgen zij op pad te gaan met een goed onderhouden auto en caravan en voor afdoende verzekeringen.

 

 

Overige aandachtspunten

 

Honden mee op reis

Als uitgangspunt geldt dat honden tijdens een reis in het algemeen worden toegestaan. De reisleider bepaalt of op zijn reis honden mee mogen.

Er is wel een aantal voorwaarden. Zo kan een hond niet mee op excursies waar een bus of restaurantbezoek plaatsvindt en wordt er in die gevallen geen restitutie verleend. Een hond mag nimmer een last zijn voor andere deelnemers en moet op campings altijd zijn aangelijnd. En uiteraard moet worden gezorgd voor de nodige grensformaliteiten.

 

Campers

Onze club is een caravanclub en de wijze van reizen is daarop afgestemd. Maar het betekent niet dat campers niet welkom zijn. Maar zij mogen niet verwachten dat de reisleider regelt dat zij als dat nodig is mee kunnen rijden met andere deelnemers. Als zij niet met hun camper willen rijden als er een excursie op het programma staat dan moeten zij daarvoor zelf afspraken maken.

 

Meer informatie voor reisleiders

Er is meer gedetailleerde informatie bestemd voor de reisleiders verkrijgbaar bij onze reiscoördinator of penningmeester:

·      Voorbeeld globale begroting

·      Template Verre Landen

·      Template reismap

·      Template smoelenboek

·      Informatie over het drukken van de reismap

·      Standaard brieven

·      Instructie penningmeester voor reisleiders

·      Instructie en voorbeelden financieel programma in Excel